दिन त्यहि १३ फेव्रुवरी २००९ को शुक्रवारको हो। सदा झैं समयमा नै अफिस जान निस्केको के मात्र थिएँ, चकित परें। रात भरि हिउँ पो परेको रहेछ। हिउँले वाटो सेताम्मे पारेको थियो। तै पनि म विस्तार विस्तार अफिस लागें सदा झै।
पहिलो पालि हिउँ पर्दा कस्तो रमाईलो लागेको थियो। क्या सुन्दर वातावरण झैं लाग्थ्यो। हिउँलाई लात्तले हिर्काउँदै अघिवढ्दा निकै रमाईलो लागेको थियो। पेरिस सहरको विरलै आउँने हिउँमा रम्न पाउँनु पनि एक अवसर हो भन्छन्। त्यै भएर पनि म रमाईलो मानिरहेको थिएँ उ वेला। मलाई याद छ, गत साल जम्मा १ रात हिउँ परेको थियो, त्यै पनि धेरै पातलो। धेरै अनुभव गर्न पाईएको थिएन। तर यो वर्षको हिउँ पराईमा यो हिउँ पराई तेस्रो थियो। त्यसैले म मा त्यती कौतुहलता अनि उत्सुकता थिएन वरु किन वेकार परेछ भन्ने भावना आईरहेको थियो।
मेरो यात्रा Evry, Juvisy, Massy Palaesieu, हुँदै Orsay सम्म विना अवरोध पुग्यो। तर त्यहाँ वस थिएन। हिउँ पर्दाको सिधा असर वसमा नै पर्छ। वस नलिईकन हिडेर जाँदा त्यहै १५ मिनेट को समय हो। तर हिड्दा मैले एक पहाड काट्नु पर्छ, भयानक उकालो। दोस्रो पालिको हिउँ परेको समयमा एक साथी (Wile;Tunisian) सँग जाँदा, वाटोमा उ चिप्लिएको कुरा मैले भुल्न सकिन। उकालो पनि यस्तो उकालो छ , अझ हिउँ परे पछि को कुरै नगरौ। त्यसैले मैले वस कुर्ने विचार गरें।
मेरो अफिस अगाडि रोकिने वस आउने छाटकाँट गरेन। मैले अलि नजिक हुँदै जाने वस लिने निर्णय गरें। सवै वस नचलेको हुनाले यात्रीहरुको भिड थियो। ड्राईभरले अघाडिको मात्र ढोका खोल्नु पर्ने हो, तर आज पछाडि को ढोका खोलेर उस्ले भिडलाई घटाउन चाह्यो। उसलाइ आज पैसा कमाउनु छैन बरु छ त हिउपेरेर अलपत्रिएका यात्रिहरुको उध्दार। म पनि चढें पछाडिको ढोकावाट। उहि वस नंवर भएपनि (262.02) फरको वाटो गरि जान्थ्यो यो वस। तर केही नजिक हुन्थ्यो अफिस वाट (जम्मा ५ मिनेट मात्र हिड्नु पर्थ्यो)।
वस अगि वढ्धै थियो। मैले सोचे जस्तो गरि यो वस रोकिएन। आज त्यो ५ मिनेट नजिकको स्टेसनमा रोकिएन। वढिरह्यो अगाडि अगाडि। मैले ड्राईभरलाई सोध्ने मौका छैन किनकि बसमा पाईला राख्न सम्म पाएको छु। मरोस कतै त रोक्लानी मैले चुपचाप रहनु वेस ठाने। आखिरिमा यो एक ठाउँमा त रोकियो तर ठाउँको अत्तो पत्तो छैन। म के अनुमान लाउन सक्छु भने यो वस मेरो अफिसको १० मिनेटको हारा हारिमा हुनु पर्छ। त्यही सोचेर म उत्रिएँ एक अपिरचित ठाउँमा।
म दोधारमा परें, बरु फेरि विपरित दिशामा जाने वस लिएर फेरी पुरानै वस स्टेसनमा जाने कि सोध्दै अगाडि वढ्ने। मलाई यो अफिसमा यही समयमा पुग्नु पर्छ भन्ने कुनै वाध्यता छैन। त्यसैले मैले दोस्रो उपाए लिएँ। वस वाट उत्रिना साथ कोहि मान्छेलाई सोधें, उसले यतावाट जाउँ, अलिक टाढा नै छ भनेर भन्यो। आज मैले मेरो फ्रेन्चको परीक्षा जस्तो लागि रहेको थियो जसलाई प्रयोग गरेर मैले मेरो अफिस खोज्नु थियो। वास्तवमा अफिस पत्ता लगाउनु ठुलो कुरा हैन यदि Map थियो भने। तर म जहिल्यै उहि वाटो हिड्ने हुनाले त्यो वोकेको थिईन। त्यसैले यो मेरो लागि एक परीक्षा नै थियो।
वस स्टेसनमा पो केहि मान्छेहरु थिए र सोधें तर दोवाटो निर पुग्दा त कोही पनि नभेटिने। कमै मात्र मान्छेहरु हिड्छन वाटोमा अझ हिउँ परेको वेला को निस्किओस वाहिर ? यसैले गर्दा मेरो परीक्षा जटिल वन्दै गईरहेको थियो। दोवाटोमा मान्छेहरुलाई कुर्नु र सोध्नु नै एक मात्र विकल्प थियो। फेरी सवै भेटिएका मान्छेहरुले मैले जाने ठाउँ नचिन्ने। परीक्षा थप जटिल वन्यो।
मेरो फ्रेन्चले त काम गर्यो तर पनि हिउँले गर्दा गार्हो वनायो। मेरा अफिस नजिकका Landmark हरु पनि आज त्यस्ता थिएनन्। जताततै हिउँ नै हिउँ, जे पनि सेतो। त्यसैले Landmark हरु आज काम गरिरहेका थिएनन्। वाटोको चोकमा राखेका Information हरुलाई पनि हिउँले ढपक्क ढाकेको थियो, सवै छोपिएको थियो।
एक दोवाटोमा ५ मिनेट सम्म पनि कोहि नदेख्दा मैले आफै एक वाटो रोज्ने निर्णय लिएँ। तर पछि मैले कोहि भेटेर सोध्दा त्यो गलत वाटो परेछ। रोकिई सकेको हिउँमा म पेन्डुलम जस्तो बनेर हिड्दा अलिकति ग्लानी त भयो तर मज्जा पनि आईरहेको थियो। हिउँपरेको वातावरणले म मा चिसो जगाईदिएको थिएन। म तातो ज्याकेट, गम्छा, टोपी, पञ्जामा सजिएको थिएँ। वरु हल्का गर्मी पो अनुभव गरेको थिएँ। समस्या चाँहि खुटाको थियो। जुत्ता भित्र हिउँ पसे जस्तो महसुस गरिरहेको थिएँ।
मेरा पाईला अगाडि वढ्दै थिए। ति वाटोमा भेटिने मान्छेका हातहरु मेरा लागि कम्पास थिए। जे होस म मेरो लक्षमा विस्तारै भए पनि अगाडि वढिरहेको थिएँ, कुनै ढरको भावना थिएन। वरु वरिपरिका द्रिष्यले मन रमाईरहेको थियो। म जंगलको विचवाट एक्लो यात्री अगाडि वढिरहेको थिएँ। शिशिरका ति रुखहरुमा वास्तविक पातहरु थिएनन् तर हिउँले गर्दा हरेक रुखमा सेता नयाँ पात पलाएका झैं देखिन्थे। क्या सुन्दर द्रिष्य वा! मैले यि द्रिष्यलाई आँखामा मात्र राख्न सकें किनकी साथमा आज क्यामेरा थिएन। यस्तो हुन्छ भन्ने थियो भने त म लिएर आउँथे नि...।
म रम्दै अगाडि वढिरहेको थिएँ। कसैले नहिडेको हिउँमा हिड्दाको मज्जा वेल्लै भयो। मेरा पाईलाहरुले डोवहरु वनाईउँदै हिडे। म सदा भन्दा ३० मिनेट ढिला अफिस पुगे। १५ मिनेट हिडेर पुग्ने ठाउँमा वस लिएर ३० मिनेट हिड्नु पर्दा पनि किंचित लाज लागेको थिएन किनकि मैले ति मनोरम द्रिष्यलाई आँखामा कैद गर्न पाएको थिएँ, अनि लटरपटरको फ्रेन्चलाई प्रयोग गरेर म मेरो लक्षमा पुग्न सफल भएको थिएँ।
अफिसमा गएर सदा झै विविसि हेरें, आज त १३ ( नराम्रो नंवर मान्ने रहेछन् पस्चिमा मुलुकमा) तारिखको दिन अझ शुक्रवार परे पछि त झनै नराम्रो हुन्छ रे। आज मेरो लागि यहि भएको हो त? तर म यसलाई नराम्रो भन्दा पनि राम्रो भन्न रुचाउँछु। विविसि सुनेको के थिएँ Murphy Law को घोषणा भएको आज ६० औं वर्ष हो भन्ने थाहा पाएँ। Murphy Law ले भन्छ: "Anything that can go wrong, will go wrong." अर्थात कुनै कुरा नराम्रो हुने संभावना छ भने त्यो हुन्छ नै। आजको मेरो अनुभवलाई मैले Murphy Law मा यसरि मिलाएँ: हिउँ परेपछि वस नआउने संभावना छ भने त्यो आउँदैन। वस नआए पछिका घटनाहरुमा मज्जा आए पनि आज मेरोलागि Murphy Law लागु भएको नै थियो; मेरो वस आएको थिएन। आज Murphy जिउँदै थियो भने म भन्ने थिएँ तिम्रो Law सहि रहेछ :) !!!!!!!!!
लोचन भट्टराईले गाएको यो गीतको गीतकारको नाम थाहा भएन। थोरै शव्दमा कस्तो भाव पोख्न सकेको होला वा ! मान्नै पर्छ गीतकारलाई :)
तिमीले सोध्यौ संचै छौ भनी, म संचो भै हालें २
विरामीको यो विच्छौनावाट उठेर गै हालें
तिमीले सोध्यौ संचै छौ भनी, म संचो भै हालें
औषधि भन्दा संझना तिम्रो संकट छ रगतमा २
यतिको गहिरो मायालाई वुझ्ने को छ र जगतमा
तिमीले सोध्यौ संचै छौ भनी, म संचो भै हालें
न वाच्न सक्छु न मर्न सक्छु एकलै वसेर २
के गर्यौ तिमीले यसरी मेरो जीवनमा पसेर
तिमीले सोध्यौ संचै छौ भनी, म संचो भै हालें
नयाँ वर्षको खुसियाली मनाउनै लाग्दा पाएको प्रज्ञा दिदीको म्यासेजले मेरो मनलाई निकै दु:खित वनायो। अकालमा मैले मेरी कान्छी सानीमा (खेम कुमारी दाहाल) लाई गुमाउन वाध्य भएँ।यो जुनीमा मैले मेरी कान्छी सानिमासंग अव कहिल्यै पनि भेट्न पाउने छैन :(
यो काल पनि कस्तो हुने रहेछ, न त रोल नै कुर्ने न त मर्ने दिन नै थाहा दिने। जन्मिने मर्ने एक नियमित प्रक्रिया भएपनि आफ्नोमा शोक पर्दा आफूलाई मात्रै परेको हो कि जस्तो लाग्ने रहेछ। म अनुभव गर्न सक्छु दाइ दिदीहरुलाई परेको चोटको। सानिमालाई चिरआत्माको कामना अनि हार्दिक श्रद्दान्जली ! दाइहरु र दिदीहरु तपाइहरुलाई पनि धैर्यधारण गर्ने शक्तिमिलोस भन्ने कामना!!
जाँदा जाँदै :
---------------------------------------------------------------
भाका , भुल , दया , क्षमा र ममता - सन्तोष जान्दैन त्यो
थुप्रोमा उधिनी मिठो र नमिठो - रोजेर छान्दैन त्यो ।
ईन्द्रै बिन्ती गरुन झुकेर पदमा - त्यो बिन्ती मान्दैन त्यो
आयो टप्प टिप्यो लग्यो मिती पुग्यो - टारेर टर्दैन त्यो ।।
---------------------------------------------------------------
यो काल पनि कस्तो हुने रहेछ, न त रोल नै कुर्ने न त मर्ने दिन नै थाहा दिने। जन्मिने मर्ने एक नियमित प्रक्रिया भएपनि आफ्नोमा शोक पर्दा आफूलाई मात्रै परेको हो कि जस्तो लाग्ने रहेछ। म अनुभव गर्न सक्छु दाइ दिदीहरुलाई परेको चोटको। सानिमालाई चिरआत्माको कामना अनि हार्दिक श्रद्दान्जली ! दाइहरु र दिदीहरु तपाइहरुलाई पनि धैर्यधारण गर्ने शक्तिमिलोस भन्ने कामना!!
जाँदा जाँदै :
---------------------------------------------------------------
भाका , भुल , दया , क्षमा र ममता - सन्तोष जान्दैन त्यो
थुप्रोमा उधिनी मिठो र नमिठो - रोजेर छान्दैन त्यो ।
ईन्द्रै बिन्ती गरुन झुकेर पदमा - त्यो बिन्ती मान्दैन त्यो
आयो टप्प टिप्यो लग्यो मिती पुग्यो - टारेर टर्दैन त्यो ।।
---------------------------------------------------------------
हेर्दा हेर्दै अंग्रेजीको नयाँ वर्ष यानेकी सन् 2009 लागिसकेको छ। नयाँ वर्ष संगै पुराना यादहरुले पनि मस्तिष्कमा ठाउँ पाए। नेपाल छँदा अंग्रेजीको कुनै पनि नयाँ वर्ष मनाईएन। तर जव देश छोडियो, तब मात्र यसको चर्चा र महत्व बुझीयो। ति नयाँ वर्षहरु :
- 2007 - Pattaya, Thailand
- 2008 - Venice, Italy
- 2009 - Paris, France
तीन वर्षका नयाँ वर्षहरु तीन भिन्न भिन्न देशमा मनाएर त्यहाँको मनाउँने चलनहरु देख्न पाईयो। Pattaya मा मनाएको नयाँ वर्ष सायद पहिलो पाली भएर होला बिषेश महत्वको थियो। त्यो बेला हामी Pattaya घुम्न गएका थियौं। खासमा Pattaya घुमिसकेर Bangkok मा नयाँ वर्ष मनाउने मेरो योजना परिवर्तन भएको थियो,साथिहरुले Pattaya मै नयाँ वर्ष मनाउने भनेर गरेको निर्णयले। विष्नु आचार्य र म भने Bangkok मा नै जाने निर्णय गर्दै थियौ। केहि समयमा उसको पनि मन परिवर्तन भयो, र नजाने निर्णय गर्यो। म एक्लो के जानु भनेर Pattaya मा नै वस्ने निर्णय लिएको थिएँ। नयाँ वर्ष लाग्ने ३ घन्टा अघि बैंकक शहरमा वम पड्केर नयाँ वर्ष सुनसान गहेछ। धन्न बैकक नगएको राम्रै भएछ। Pattaya मा आताशवाजीका विच नयाँ वर्ष मनाईयो। माथिको डाँडावाट उडेका मान्छेहरु, Walking Street को अंतमा भएको Musical Concert, र भयानक आताशवाजीले नयाँ वर्ष विशेष नै हुने रहेछ भनेर जानकारी दियो।
Venice मा जाने योजना चाहिँ ढिला बनेकोले सहरको नजिकै वस्ने योजना सफल बनेन। Abha, Bharat र Prajwalan सहित को ४ जनाको टोलीले भेनिस सहरको केही टाढाको होटलमा नयाँ वर्ष मनाएको थियो। टाढा टाढा का आतासवाजीहरुलाइ होटेलको कोठावाट नियाल्दै विताईयो। यो दिन नै त हो मैले जिवनमा पहिलो पल्ट Wine चाखेको। एक कप White Wine के खाएको थिएँ जिउ तातेर सार्है निद्रा लाग्यो। अनि सुतें।
Paris को नयाँ वर्ष विशेष रह्यो। मेरो जागिर सकाएर म Paris मा शिद्दार्थ, जगदिश, शोफि, र शानलाइ चर्चित वाटो Champs Elyseeमा भेटें। Notre Dame मा पनि घुमियो अनि Eiffel Tower मा फर्किइयो। फर्किदा त पाईला सार्न पनि गार्हो हुने भिडले Eiffel Tower को त्यत्रो भू-भागलाई ढपक्क ढाकेको थियो। यति धेरै मान्छेहरु त मेरो जीवनमा देखे जस्तो लाग्दैन। जे होस संसारको एक चर्चित पर्यटकिय स्थलमा नयाँ वर्ष मनाईदै थिइयो। युरोपियन युनियनको ताराहरु एक एक गरी निव्दै गए र सवै निभे पछि नयाँ वर्षको शुरुवात भयो अनि Eiffel Tower मा वत्ती वल्न शुरु भयो। त्यति धेरै आताशवाजी नहुने रहेछ। Music पनि थिएन Pattaya को जस्तो। सायद सुरक्षाको दिस्टिले हो पो हो कि? केवल थियो त लाखौं मानिसको होहल्ला र खुसियालिको क्षण! Wine का वोतलहरु चाही यत्र तत्र सर्वत्र जस्तै गरी भुईभरि छरिएका देखिन्थे। अचम्म मान्नु पर्ने कुरा त त्यत्रो भिडलाई पनि सुरक्षा कर्मिले सहज नियन्त्रणमा लिएका थिए। मान्नै पर्दछ वा.........।
यसरी २००९ को नयाँ वर्ष पनि लागि सकेको छ। आशा छ यो नयाँ वर्षले संसारमा सवैको भलो हुने काम गर्ने छ। सम्पूर्ण साथी, आफन्तहरु लगायत यो व्लग पढ्ने सवैलाई मेरो हार्दिक मंगलमय शुभ-कामना।
Venice मा जाने योजना चाहिँ ढिला बनेकोले सहरको नजिकै वस्ने योजना सफल बनेन। Abha, Bharat र Prajwalan सहित को ४ जनाको टोलीले भेनिस सहरको केही टाढाको होटलमा नयाँ वर्ष मनाएको थियो। टाढा टाढा का आतासवाजीहरुलाइ होटेलको कोठावाट नियाल्दै विताईयो। यो दिन नै त हो मैले जिवनमा पहिलो पल्ट Wine चाखेको। एक कप White Wine के खाएको थिएँ जिउ तातेर सार्है निद्रा लाग्यो। अनि सुतें।
Paris को नयाँ वर्ष विशेष रह्यो। मेरो जागिर सकाएर म Paris मा शिद्दार्थ, जगदिश, शोफि, र शानलाइ चर्चित वाटो Champs Elyseeमा भेटें। Notre Dame मा पनि घुमियो अनि Eiffel Tower मा फर्किइयो। फर्किदा त पाईला सार्न पनि गार्हो हुने भिडले Eiffel Tower को त्यत्रो भू-भागलाई ढपक्क ढाकेको थियो। यति धेरै मान्छेहरु त मेरो जीवनमा देखे जस्तो लाग्दैन। जे होस संसारको एक चर्चित पर्यटकिय स्थलमा नयाँ वर्ष मनाईदै थिइयो। युरोपियन युनियनको ताराहरु एक एक गरी निव्दै गए र सवै निभे पछि नयाँ वर्षको शुरुवात भयो अनि Eiffel Tower मा वत्ती वल्न शुरु भयो। त्यति धेरै आताशवाजी नहुने रहेछ। Music पनि थिएन Pattaya को जस्तो। सायद सुरक्षाको दिस्टिले हो पो हो कि? केवल थियो त लाखौं मानिसको होहल्ला र खुसियालिको क्षण! Wine का वोतलहरु चाही यत्र तत्र सर्वत्र जस्तै गरी भुईभरि छरिएका देखिन्थे। अचम्म मान्नु पर्ने कुरा त त्यत्रो भिडलाई पनि सुरक्षा कर्मिले सहज नियन्त्रणमा लिएका थिए। मान्नै पर्दछ वा.........।
यसरी २००९ को नयाँ वर्ष पनि लागि सकेको छ। आशा छ यो नयाँ वर्षले संसारमा सवैको भलो हुने काम गर्ने छ। सम्पूर्ण साथी, आफन्तहरु लगायत यो व्लग पढ्ने सवैलाई मेरो हार्दिक मंगलमय शुभ-कामना।
यो पालिको दशैं पनि पेरिस सहरमा नै वित्यो। गत साल फ्रान्समा भएको रेलको हडतालले छुटेको भएपनि यो पालि भने त्यस्तरी छुटेन। २ भाइहरु (जगदिश र सिद्दार्थ) सहित हाम्रो तिनजनाको टोली पहिलो पल्ट कुनै नेपाली कार्यक्रमको लागि जाने योजना वनाउँदै थियो। भाइहरु नयाँ भएकोले दिउँसो घुमेर वेलुका जमघटहुने स्थल नजिकै (पेरिसको एक हल) मा मलाइ कुर्ने र म चाँही दिनका दिन पेरिस जाने भएकोले वेलुका त्यो वेलामा मात्रै जाने सरसल्लाह भएको थियो। भाइहरु पुगेछन्, म नआएको देखेर हल खोज्न थालेछन्। म त ढुक्कले म्याप नलिई भेट्ने सल्लाह गरेको ठाउँमा पुगें। १० मिनेट भो छैन, १५ भो छैन देख्दिन मोराहरुलाई। फोन गरेको उठाउँदैनन्, न त फोन नै आउँछ। व्याड लक, मैले रुमको नंवर पो डायल गरिरहेको रहेछु मोवाईलको सट्टा अनि जगदिसको मोवाईमा पैसा सकेर मलाइ फोन नै नगर्ने स्थितिमा रै छ। धन्न थाईकान्छो (एडिसन) संग कुरा गरेर सवै कुरो मिल्यो।
जिवनमा पहिलो पल्ट पेरिसमा यति धेरै नेपालीसंग भेटघाट गर्न पाउँदा खुसिको सिमा थिएन। ३ महिनासम्म एक्लो नेपाली भएर विताईरहेको थिएँ। यस्तो जमघटले त म खुसिले पागल भएको थिएँ। जिवन सर र निता दिदीहरुसंग (काउन्सिलर, नेपाली दुतावास) चिनजान भयो। जम्मा एक हप्ता अघि आउनु भएको रहेछ उहाँहरु। छोरीहरु प्रतिभावान, गायन र न्रित्य दुवैमा। दिदी आफैंमा एक कवियत्री अनि राम्रो नाच्नुहुदो रहेछ (भिडियो भाग ३ मा हेर्न सकिन्छ)।
साँच्चि मेट्रोदेखि हलसम्म जाने क्रममा "भु जेड नेपाली?" भनेर २ जना युवतीले सोधे हामीहरुलाई। "उई-उई" (हो हो) भनेर हाम्लेनि उत्तर फर्कायौं। पछि थाहा पाईयो तिनिहरु पनि त्यही कार्यक्रममा पो जाँदै रहेछन, नेपाली चेलिहरु। यसरी जिवनमा पेरिस सहरमा नेपालीहरुले नेपालीहरुसंग फ्रेन्चमा चिनजान गरेको अनुभव पनि वटुलियो।
अर्को रमाईलो कुरो थाहा पाईयो। साउदी अरवको राजाको दरवार त संसारभर रहेछन। अमेरिका, फ्रान्स ... उन्को देशमा त हुने नै भो। तेल दिएको उपलक्षमा उपहार पाएको रे। यति धनि छ रे कि कुरै नगरौ। रमाइलो कुरा त त्यो दरवारहरुको रक्षा गर्ने जवानहरु त नेपाली पो रहेछन्। उनिहरुलाई दरवार भएको हरेक देशको भिषा हुने रै छ र हरेक ३ महिनामा पालो पालो गरी ठाउँ सर्नु पर्ने रहेछ। जस्तो कि ३ महिना अमेरिकाको दरवारको रक्षा गर्यो , वाकि अर्को ३ महिना फ्रान्स, आदि आदि। यो दशैको वेला चाहि उहाँहरुको ड्युटी पेरिसमा परेछ। रमाईलो भो भेटघाटमा। खाडिमुलुक सवै घुमिसकेका रहेछन। "भाई फ्रान्सको आर्मीमा भर्ति लिदो रहेछनी, ट्राई गर्नुस। आखिर जहाँ गएपनि नेपालीको काम उही सलाम ठोक्ने त हो। यहाँ त पैसा नि राम्रो नै हुने रहेछ........." त्यही ग्रुपको एक जना नेपाली दाइले भन्दै थिए। हेर्नुस् दाइ नेपालीहरुले धेरै काम गर्न सक्छन, जस्तो कि म लाहुरे नभई पनि जागिर खादै छु त, त्यस्तो सानो नसम्झिनु नेपालीलाई............" भनेर संझाउने विचार जागेर आयो, तर मैले त्यसो गरिन मौन रहें।
दश युरोको टिकट काटेपछि कार्यक्रम सुरू भयो। मादल देखैं, गितार वाला (लामा) नि रै छन। शिद्दार्थलाई गित वनाउन भने र कपि दिएँ। ३० मिनेटको तयारी पछि हामीले गायौ, वजायौ। यो भिडियो हाम्रो कान्छो जगदिसले लिएछ। अहिले रमाईलो लाग्छ हेर्दा।
वुढी आमा (नाम थाहा छैन) ले जमरा सहितको टिका पनि लगाईदिनु भयो। गुन्दुक , खसिको मासु, अचार, आहा,..........नमस्केको भएपनि ढिंडो खाईयो। सानामा धेरै खाएकोले होला मलाइ ढिंढो मन पर्दैन। उसमाथी नमस्केको ढिंढो चम्चाले खाँदा अप्ठेरो लागिरहेको थियो.
जे होस नयाँ ठाउँमा नयाँ किसिमले जमघट गरेर २०६५ सालको (सन् २००८) को दशैं मनाईयो, रमाईलो भयो। भिडियोका अंशहरु तल राखेको छु:
जिवनमा पहिलो पल्ट पेरिसमा यति धेरै नेपालीसंग भेटघाट गर्न पाउँदा खुसिको सिमा थिएन। ३ महिनासम्म एक्लो नेपाली भएर विताईरहेको थिएँ। यस्तो जमघटले त म खुसिले पागल भएको थिएँ। जिवन सर र निता दिदीहरुसंग (काउन्सिलर, नेपाली दुतावास) चिनजान भयो। जम्मा एक हप्ता अघि आउनु भएको रहेछ उहाँहरु। छोरीहरु प्रतिभावान, गायन र न्रित्य दुवैमा। दिदी आफैंमा एक कवियत्री अनि राम्रो नाच्नुहुदो रहेछ (भिडियो भाग ३ मा हेर्न सकिन्छ)।
साँच्चि मेट्रोदेखि हलसम्म जाने क्रममा "भु जेड नेपाली?" भनेर २ जना युवतीले सोधे हामीहरुलाई। "उई-उई" (हो हो) भनेर हाम्लेनि उत्तर फर्कायौं। पछि थाहा पाईयो तिनिहरु पनि त्यही कार्यक्रममा पो जाँदै रहेछन, नेपाली चेलिहरु। यसरी जिवनमा पेरिस सहरमा नेपालीहरुले नेपालीहरुसंग फ्रेन्चमा चिनजान गरेको अनुभव पनि वटुलियो।
अर्को रमाईलो कुरो थाहा पाईयो। साउदी अरवको राजाको दरवार त संसारभर रहेछन। अमेरिका, फ्रान्स ... उन्को देशमा त हुने नै भो। तेल दिएको उपलक्षमा उपहार पाएको रे। यति धनि छ रे कि कुरै नगरौ। रमाइलो कुरा त त्यो दरवारहरुको रक्षा गर्ने जवानहरु त नेपाली पो रहेछन्। उनिहरुलाई दरवार भएको हरेक देशको भिषा हुने रै छ र हरेक ३ महिनामा पालो पालो गरी ठाउँ सर्नु पर्ने रहेछ। जस्तो कि ३ महिना अमेरिकाको दरवारको रक्षा गर्यो , वाकि अर्को ३ महिना फ्रान्स, आदि आदि। यो दशैको वेला चाहि उहाँहरुको ड्युटी पेरिसमा परेछ। रमाईलो भो भेटघाटमा। खाडिमुलुक सवै घुमिसकेका रहेछन। "भाई फ्रान्सको आर्मीमा भर्ति लिदो रहेछनी, ट्राई गर्नुस। आखिर जहाँ गएपनि नेपालीको काम उही सलाम ठोक्ने त हो। यहाँ त पैसा नि राम्रो नै हुने रहेछ........." त्यही ग्रुपको एक जना नेपाली दाइले भन्दै थिए। हेर्नुस् दाइ नेपालीहरुले धेरै काम गर्न सक्छन, जस्तो कि म लाहुरे नभई पनि जागिर खादै छु त, त्यस्तो सानो नसम्झिनु नेपालीलाई............" भनेर संझाउने विचार जागेर आयो, तर मैले त्यसो गरिन मौन रहें।
दश युरोको टिकट काटेपछि कार्यक्रम सुरू भयो। मादल देखैं, गितार वाला (लामा) नि रै छन। शिद्दार्थलाई गित वनाउन भने र कपि दिएँ। ३० मिनेटको तयारी पछि हामीले गायौ, वजायौ। यो भिडियो हाम्रो कान्छो जगदिसले लिएछ। अहिले रमाईलो लाग्छ हेर्दा।
वुढी आमा (नाम थाहा छैन) ले जमरा सहितको टिका पनि लगाईदिनु भयो। गुन्दुक , खसिको मासु, अचार, आहा,..........नमस्केको भएपनि ढिंडो खाईयो। सानामा धेरै खाएकोले होला मलाइ ढिंढो मन पर्दैन। उसमाथी नमस्केको ढिंढो चम्चाले खाँदा अप्ठेरो लागिरहेको थियो.
जे होस नयाँ ठाउँमा नयाँ किसिमले जमघट गरेर २०६५ सालको (सन् २००८) को दशैं मनाईयो, रमाईलो भयो। भिडियोका अंशहरु तल राखेको छु:
दशैं भाग १: परिचय
दशैं भाग २: लामो भाग
दशैं भाग ३: छोटो, मिठो भाग
यो कथा प्रज्ञा दिदीको रचना हो। मैले त मात्र स्वर भरेको छु। सुन्नुहोस यो कथा:
मेरो विचारमा ति माईसंसारका वुढा (क्लिक क्लिक) यस्तो सोच्दै होलान्:
---------------------------------------------------------
ठूलो मान्छे हुँ भन्दै,
आफ्नो रवाफ देखाउनेहरुलाई
पदमोहले उन्मुक्त भई,
देशको पहिचान फाल्नेहरुलाई
विदेशीलाई खुसी पार्न,
हालीमुहाली गर्नेहरुलाई
जनतालाई ढाँटि ढाँटि,
राष्टियतामा धावा बोल्नेहरुलाई
राम्ररी चिनेको छु,
पढेर पत्रिकाहरुमा
सुस्त सुस्त गरि गरी
सुनेको छु रेडियोहरुमा
आँखा धमिलै भएपनि,
ठम्याएको छु टिभिहरुमा
देखेको छु नाँगो आँखाले,
विगतका ईतिहासहरुमा
त्यसैले,
श्राप मेरो सधैं,
नाटक गर्ने पापिष्ट दुष्टहरुलाई
चिरा पार्न खोज्ने धमिराहरुलाई
ढुकुटि रित्याउने भ्रष्ट राक्षसलाई
वैमानी राष्ट्रघाती फाँसिष्टहरुलाई
तर,
आशिर्वाद छ मेरो,
तातो गोली खाँदा हाँस्ने ति शहिदहरुप्रति
भोकानाँगा हुँदासम्म चिनारी राख्ने गरीवहरुप्रति
देश वनाउन कम्मर कसेका, कर्मठ पौरखी हातहरुप्रति
कुना कुनामा रहेर पनि, देशको माटो चिन्नेहरुप्रति
जीवन निभ्न लाग्दा सम्म,
पुर्खाले सुम्पेको चिनारी,
कहिल्यै मैले भुलेको छैन
शिरको टोपी भुँईमा,
कहिल्यै मैले झारेको छैन
टाल्नुपर्ने हुँदा सम्म,
दौरा मैले फालेको छैन
आफ्नो पहिचान गुमाएर,
शत्रुमाझ घुँडा टेकेको छैन
नेपाल आमाको मुहार फेर्ने,
आशा अझै मारेको छैन !
नेपाल आमाको हाँसो हेर्ने,
आशा अझै मरेको छैन !!
---------------------------------------------------------
मैले धेरै दिन देखि सुन्न खोजेको गित बल्ल आज फेला परेको छ।
युक्त गुरुंग र सावित्रि साहको आवाजमा रहेको यो गित जति सुने पनि सुनौं सुनौं लाग्छ।
युक्त गुरुंग र सावित्रि साहको आवाजमा रहेको यो गित जति सुने पनि सुनौं सुनौं लाग्छ।
वैनी:
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनि त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला हो, संझि संझि मैं चीठी पठौला
वैनी:
{ दशैं आउला तिहार आउला, निधारमा को टिका लगाउँला } 2
{ मखमली फूलको थुंगा टिपि, माला गाँसि मै रोईरहुँला } 2
दाई:
{ दशैं आउँदा तिहार आउदाँ, घर सम्झि मै फर्की आउँला }2
{ वैनी तिम्लाई वुट्टे सारी माथि, मखमली चोलिया ल्याईदिउँला }2
वैनी:
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनी त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला, संझि संझि मै चिठी पठौला
वैनि:
{ थाली भए अक्षता ली, वुढा वावा वसेर पिंडिमा }2
{ आईपुगेन छोरो मेरो भन्दैई, झुल्केघाममा मुलवाटो हेर्नेछन् }2
दाइ:
{ वर्ष दिनको आशिष थाप्न, लाहुरवाट म घर आउने छु}2
{ फूलपाती ढाका टोपि ओडि, वावा आमा दुवैलाई ढोग्ने छु}2
वैनी:
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनि त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला हो, संझी संझी मै चीठी पठौला
संझि संझि मै चीठी पठौला
वैनी:
म वैनि त संझेरै रोईरने- सुक्क सुक्क
दाइ:
संझि संझि मै चीठी पठौला
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनि त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला हो, संझि संझि मैं चीठी पठौला
वैनी:
{ दशैं आउला तिहार आउला, निधारमा को टिका लगाउँला } 2
{ मखमली फूलको थुंगा टिपि, माला गाँसि मै रोईरहुँला } 2
दाई:
{ दशैं आउँदा तिहार आउदाँ, घर सम्झि मै फर्की आउँला }2
{ वैनी तिम्लाई वुट्टे सारी माथि, मखमली चोलिया ल्याईदिउँला }2
वैनी:
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनी त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला, संझि संझि मै चिठी पठौला
वैनि:
{ थाली भए अक्षता ली, वुढा वावा वसेर पिंडिमा }2
{ आईपुगेन छोरो मेरो भन्दैई, झुल्केघाममा मुलवाटो हेर्नेछन् }2
दाइ:
{ वर्ष दिनको आशिष थाप्न, लाहुरवाट म घर आउने छु}2
{ फूलपाती ढाका टोपि ओडि, वावा आमा दुवैलाई ढोग्ने छु}2
वैनी:
दाइ त मेरो लाहुर जाने, म वैनि त संझेरै रोईरने
दाइ:
आफ्नै घर फर्केर आउँला हो, संझी संझी मै चीठी पठौला
संझि संझि मै चीठी पठौला
वैनी:
म वैनि त संझेरै रोईरने- सुक्क सुक्क
दाइ:
संझि संझि मै चीठी पठौला
